Yüz Yüze Diyet

ARALIKLI ORUÇ DİYETİ

ARALIKLI ORUÇ DİYETİ

Günlük alınan enerjinin kısıtlanması günümüzde kilo kaybı için uygulanan en önemli diyet stratejilerinden biridir. Bu diyetler, günlük alınan enerjiyi %20-50 oranında azaltarak kilo kaybını hedefler. Enerji kısıtlama yöntemiyle hazırlanan diyetler kimi insanlarda ağırlık kaybı için etkili olmasına rağmen, kimi insanlar da kendilerini günlük kalori sayımı yapmak zorunda hissetmeleri sebebiyle bu diyetleri zor bulmaktadır.

 

İkinci gruptaki bireyler gün boyunca istedikleri miktar ve türde besin tüketemediklerinden dolayı diyetle stres altına girebilmekte ve hedef ağırlık kaybını sağlayamayabilmektedirler. Bu nedenler ışığında, ‘’aralıklı oruç diyeti’’ olarak adlandırılan başka bir yaklaşım da kilo kaybı hedeflerine ulaşmak için umut vaat etmektedir.

Aralıklı oruç bireylerde, 12 saat ile 3 hafta arası değişen periyotlarda, enerji içeren yiyecek ve içeceklerin çok az düzeyde tüketilmesi veya hiç tüketilmemesi sonucu gerçekleştirilir. Açlık ve tokluk olarak iki dönemi kapsayan aralıklı oruç diyetleri, tüketilen besinlerin türünden çok bu besinlerin ne zaman tüketileceğine odaklanan bir yaklaşımdır. Aralıklı olarak oruç tutmak, haftanın belirli günlerinde veya günün belirli saatlerinde, alınan kalori miktarının ciddi şekilde sınırlandırılmasıyla gerçekleştirilir. Bu diyetlerin dini niteliği olmadığı için oruç günlerinde su ve enerji içermeyen yiyecek ve içeceklerle ilgili bir kısıtlama söz konusu değildir. Aralıklı oruç diyetiyle amaçlanan bireyin metabolizmasını yavaşlatarak iştahı azaltmak ve insülin salınımını düşürmektir.

Menopoza girmemiş ve ortalama beden kütle indeksine sahip 107 obez kadın katılımcı, aralıklı ve sürekli enerji kısıtlamasının, ağırlık kaybı ve metabolik hastalık risk belirteçleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla 6 aylık bir süreç boyunca gözlemlenmiştir. Çalışma sonucunda gruplar arasında kilo değişiminde anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Aralıklı oruç diyeti; kilo kaybı, insülin duyarlılığı ve diğer sağlık belirteçleri üzerinde sürekli enerji kısıtlaması diyeti kadar etkili bulunmuştur.

Klempel ve arkadaşları 2012 yılında yaptıkları çalışmada, bu konuya farklı bir boyut kazandırmak amacıyla, aralıklı oruç diyetini sıvı ve gıda içeren diyet olmak üzere ikiye ayırmış ve bu diyetlerin vücut ağırlığı, vücut kompozisyonu ve koroner kalp hastalığı riskine olan etkilerini incelemişlerdir. 54 obez kadın, likit içerikli aralıklı oruç diyeti ve gıda içerikli aralıklı oruç diyetine randomize olarak dağıtılmıştır. Çalışma 8 haftalık ağırlık kaybı ve 2 haftalık koruma döneminden oluşmaktadır. Çalışma sonucunda likit içerikli aralıklı oruç diyetini uygulayan kadınlarda, gıda içerikli aralıklı oruç diyetini uygulayanlara oranla vücut ağırlığının daha fazla azaldığı ancak yağ kütlesinin her iki grupta da benzer şekilde düştüğü gözlemlenmiştir.

Aralıklı oruç diyeti ve egzersiz kombinasyonunun etkilerinin incelenmek istendiği başka bir çalışmada 64 obez birey 4 gruba randomize bir şekilde ayrılmıştır. Bu 4 grup sırasıyla şöyledir: Aralıklı oruç+dayanıklılık egzersizi kombine uygulananlar, sadece aralıklı oruç diyeti uygulananlar, sadece egzersiz uygulananlar, kontrol grubu. Çalışma sonucunda gruplardaki vücut ağırlığı değerlendirilmiş ve kombine uygulamaya dahil kişilerde 6±4 kg, sadece diyet uygulanan grupta 3±1 kg, sadece egzersiz uygulanan grupta ise 1±0 kg azalma görülmüştür. Kombinasyon grubunda yağ kütlesi ve bel çevresinde azalma görülürken yağsız kitlede değişim görülmemiştir.

2016 yılında yapılan bir çalışmayla, direnç eğitimli erkekler üzerinde 8 haftalık sınırlı aralıklı oruç diyetinin; bazal metabolizma, maksimum kuvvet, vücut kompozisyonu ve kardiyovasküler risk faktörleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. 34 direnç eğitimli erkek randomize olarak aralıklı oruç diyeti ve normal diyet grubuna dağıtılmıştır.

Aralıklı oruç diyeti grubundakiler enerji ihtiyacının hepsini 8 saatlik bir sürede tüketmişler ve geriye kalan 16 saati oruç olarak geçirmişlerdir. Normal diyet grubundakiler ise enerji ihtiyaçlarının hepsini saat 08.00, 13.00 ve 20.00’ de tükettikleri 3 öğünden almışlardır. 8 haftanın sonunda aralıklı oruç diyetini uygulayan grupta yağ kütlesinin, normal diyet uygulayanlara oranla daha fazla azaldığı ve yağsız vücut kütlesinin ise her iki grupta da korunduğu gözlenmiştir.

Trepanowski ve arkadaşları 2017 yılında yaptıkları bir çalışmada alternatif gün orucu diyetinin uygulanması ile ağırlık kaybı, mevcut ağırlığın korunması ve kardiyovasküler hastalıkların risk faktörleri üzerindeki etkisini araştırmak istemiştir. Bunun için 18-64 yaş aralığındaki beden kütle indeksi ortalamaları 34 kg/m2 olan 100 bireyi, alternatif gün orucu grubu, enerji kısıtlaması grubu ve kontrol grubu olmak üzere 3 gruba ayırmıştır. Çalışma sürecinde 6. ve

12. aylardaki ortalama kilo kaybı, alternatif gün orucu diyetini uygulayanlar ile günlük kısıtlama diyeti uygulayan grupta benzer olarak bulunmuştur. Diyete uyumluluk açısından bakıldığında alternatif gün orucu diyetine olan uyumun, enerji kısıtlaması olan grubunkinden daha fazla olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan birçok farklı çalışma ile aralıklı oruç diyetinin bireylerin vücut ağırlıklarında kayda değer bir azalma sağladığı görülmüştür. Ayrıca bazı çalışmaların sonuçlarına bakıldığında aralıklı oruç diyeti ile birlikte bireylerin yağ kütlelerinde de azalma olduğu görülmüştür.

Bu noktada önemli ve klinik bir soru, düzenli aralıklı oruç diyetlerinin benimsenmesinin uygulanabilir ve sürekli olup olamayacağıdır.

Ayrıca bu diyetlerin enerji kısıtlaması ile yapılan diyetlerin yerine geçip geçemeyeceği ve uzun vadede kilo kaybını destekleyip destelemediğini anlayabilmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu da su götürmez bir gerçektir.

Dyt. İrem SAĞLAM

Bir cevap yazın

gtag('config', 'UA-162667374-1');